Biologisch of niet

Binnen de Europese Unie is ‘biologisch’ voor wijn een wettelijk gereguleerde en beschermde aanduiding. Het woord is niet in iedere algemene taalcontext exclusief beschermd, maar het gebruik ervan als productclaim, in reclame of in handelsdocumenten is voorbehouden aan wijn die volgens de Europese regels voor biologische productie is geproduceerd en gecertificeerd.

Rechtsgrond en reikwijdte

De belangrijkste rechtsgrond is Verordening (EU) 2018/848. Artikel 30 bepaalt dat termen die naar biologische productie verwijzen — in de Nederlandse taal onder meer ‘biologisch’ en afleidingen zoals ‘bio’ en ‘eco’, en vergelijkbare termen als organic en biologique — niet mogen worden gebruikt wanneer een product niet aan de verordening voldoet. Ook handelsmerken, bedrijfsnamen of formuleringen die de consument ten onrechte de indruk geven dat een wijn biologisch is, kunnen onder dit verbod vallen.

Wat dit voor wijn betekent

De bescherming ziet op de volledige keten: de druiventeelt, de verwerking en vinificatie, de gebruikte stoffen en procédés, en de controle van de producent. Alleen een erkende en gecertificeerde marktdeelnemer mag de wijn als biologisch presenteren. Daarmee is ‘biologische wijn’ juridisch meer dan wijn die uitsluitend van biologisch geteelde druiven is gemaakt: ook de kelderhandelingen moeten aan de toepasselijke biologische voorschriften voldoen.

Etikettering en controle

Op een voorverpakte biologische wijn die in de EU is geproduceerd, is in beginsel het EU-biologo — het groene blaadje — verplicht. Daarbij worden ook het codenummer van de bevoegde controle-instantie en een aanduiding van de herkomst van de landbouwgrondstoffen vermeld. Nationale autoriteiten en erkende controleorganen houden toezicht; bijvoorbeeld in Nederland vervult Skal Biocontrole een centrale certificerings- en toezichtrol.

Andere wijntermen en conclusie

Termen als ‘natuurwijn’, ‘natural wine’, ‘duurzaam’ of ‘milieuvriendelijk’ hebben niet automatisch dezelfde EU-rechtelijke betekenis. Zij mogen evenmin zo worden gebruikt dat zij een niet-gecertificeerde wijn als officieel biologisch voorstellen.

De juridisch nauwkeurige conclusie luidt daarom: het commerciële gebruik van 'biologisch' en vergelijkbare aanduidingen voor wijn is in Europa wettelijk voorbehouden aan producten die aantoonbaar aan de EU-regels voldoen.