Spaanse wijnwetgeving — officiële wijngebieden
1. Classificatiesysteem (beheerd door MAPA)
| Aanduiding | Niveau | Omschrijving | Vereiste / aantal |
|---|---|---|---|
| DOCa / DOQ | Hoogste | Denominación de Origen Calificada | Min. 10 jaar DO-status, verplichte botteling in de regio, 2 gebieden |
| DO / DOP | Hoog | Denominación de Origen (Protegida) | 100 % druiven uit het gebied, consejo regulador, 68 gebieden |
| Vino de Pago (VP) | Speciaal | Single-estate wijn | Specifieke wijngaard met uniek terroir, 24 gebieden |
| VCIG | Midden | Vino de Calidad con Indicación Geográfica | Opstap naar DO-status, 7 gebieden |
| VdlT / IGP | Basis | Vino de la Tierra / Indicación Geográfica Protegida | Min. 85 % druiven uit de regio, 42 gebieden |
| Vino / VdM | Laagste | Vino de Mesa (tafelwijn) | Geen geografische beperking |
2. DOCa — Denominación de Origen Calificada (2 gebieden)
| DOCa-regio | Autonome regio | Kenmerken |
|---|---|---|
| Rioja | La Rioja, País Vasco, Navarra | Eerste DOCa (1991), 65.000 ha, Tempranillo, 3 zones (Rioja Alta, Rioja Alavesa, Rioja Oriental) |
| Priorat (DOQ) | Catalonië | DOCa sinds 2009, 2.000 ha, Garnacha & Cariñena, steile leistenen hellingen (llicorella) |
3. DO — Denominación de Origen (68 gebieden, highlights)
| DO-regio | Autonome regio | Kenmerken / belangrijkste druiven |
|---|---|---|
| Ribera del Duero | Castilla y León | Tempranillo (Tinto Fino), krachtige rode wijnen, 22.000 ha |
| Rueda | Castilla y León | Verdejo, frisse witte wijnen, grootste witte DO van Spanje |
| Toro | Castilla y León | Tinta de Toro (Tempranillo), krachtig en extractrijk |
| Bierzo | Castilla y León | Mencía, elegante rode wijnen, bergklimaat |
| Rías Baixas | Galicië | Albariño, aromatische witte wijnen, Atlantische kust |
| Ribeira Sacra | Galicië | Mencía, steile terrasvormige wijngaarden langs rivieren |
| Valdeorras | Galicië | Godello (wit), Mencía (rood), opkomend kwaliteitsgebied |
| Ribeiro | Galicië | Treixadura, traditioneel wijngebied |
| Monterrei | Galicië | Godello, Mencía, warmste Galicische DO |
| Penedès | Catalonië | Basis voor Cava, ook stille wijnen: Xarel·lo, Macabeo, Parellada |
| Montsant | Catalonië | Garnacha, Cariñena, omringt Priorat, uitstekende prijs-kwaliteit |
| Terra Alta | Catalonië | Garnacha Blanca-specialist, mediterraan klimaat |
| Empordà | Catalonië | Garnacha, Cariñena, nabij de Franse grens, Tramontana-wind |
| Cava | Multiregionaal | Mousserende wijn (méthode traditionnelle), vooral Catalonië |
| Jerez-Xérès-Sherry | Andalusië | Versterkte wijn, Palomino, solera-systeem, uniek in de wereld |
| Montilla-Moriles | Andalusië | Pedro Ximénez, vergelijkbaar met sherry maar zonder versterking |
| Málaga | Andalusië | Zoete wijnen, Moscatel, Pedro Ximénez |
| La Mancha | Castilla-La Mancha | Grootste DO ter wereld (160.000 ha), Airén, Tempranillo |
| Valdepeñas | Castilla-La Mancha | Tempranillo (Cencibel), toegankelijke rode wijnen |
| Jumilla | Murcia / Castilla-La Mancha | Monastrell, krachtige rode wijnen, droog klimaat |
| Yecla | Murcia | Monastrell-specialist, één producent domineert (Bodegas Castaño) |
| Bullas | Murcia | Monastrell, opkomend gebied |
| Utiel-Requena | Valencia | Bobal-specialist, rode en roséwijnen |
| Alicante | Valencia | Monastrell, Moscatel de Alejandría |
| Navarra | Navarra | Garnacha, rosétraditie, diverse stijlen |
| Somontano | Aragón | Internationale en inheemse rassen, modern wijnmaken |
| Calatayud | Aragón | Oude Garnacha-wijnstokken, hooggelegen |
| Campo de Borja | Aragón | Garnacha, ‘Empire of Garnacha’ |
| Cariñena | Aragón | Oudste DO van Aragón, Garnacha, Cariñena |
| Txakolí de Getaria | País Vasco | Hondarrabi Zuri, licht mousserende witte wijn |
| Txakolí de Bizkaia | País Vasco | Vergelijkbaar met Getaria, iets voller |
| Txakolí de Álava | País Vasco | Kleinste Txakolí-DO, binnenland |
| Vinos de Madrid | Madrid | Garnacha, Tempranillo, wijngaarden rond de hoofdstad |
| Lanzarote | Canarische Eilanden | Vulkanische bodems, Malvasía, unieke ‘hoyos’-teelt |
| Tacoronte-Acentejo | Canarische Eilanden | Grootste DO van Tenerife, Listán Negro |
| La Palma | Canarische Eilanden | Steil vulkanisch terrein, Malvasía, Negramoll |
| Gran Canaria | Canarische Eilanden | Diverse microklimaten, inheemse rassen |
| Binissalem | Balearen | Mallorca, Manto Negro, Prensal Blanc |
| Pla i Llevant | Balearen | Oostelijk Mallorca, moderne stijl |
| Ribera del Guadiana | Extremadura | Enige DO van Extremadura, diverse subregio's |
Overige DO's: Arlanza, Arribes, Cigales, León, Tierra del Vino de Zamora, Manchuela, Méntrida, Mondéjar, Ribera del Júcar, Uclés, Almansa en meer.
4. Vino de Pago — single-estate wijnen (24 erkende pagos)
| Vino de Pago | Autonome regio | Bijzonderheden |
|---|---|---|
| Dominio de Valdepusa | Castilla-La Mancha | Eerste Vino de Pago (2003), Marqués de Griñón |
| Finca Élez | Castilla-La Mancha | Manuel Manzaneque, Cabernet Sauvignon |
| Dehesa del Carrizal | Castilla-La Mancha | Cabernet Sauvignon, Merlot, Syrah |
| Guijoso | Castilla-La Mancha | Bodegas Sánchez Muliterno |
| Campo de la Guardia | Castilla-La Mancha | Martúe, La Guardia |
| Casa del Blanco | Castilla-La Mancha | Pioz, diverse internationale rassen |
| Pago Florentino | Castilla-La Mancha | Malagón, Cencibel (Tempranillo) |
| Pago Calzadilla | Castilla-La Mancha | Huete, Cuenca |
| Pago de Arínzano | Navarra | Familie Chivite, Chardonnay, Tempranillo |
| Pago de Otazu | Navarra | Nabij Pamplona, bordeauxblend |
| Prado de Irache | Navarra | Irache, Tempranillo, Cabernet Sauvignon |
| Pago Aylés | Aragón | Mezalocha, diverse rassen |
| El Terrerazo | Valencia | Utiel-Requena, Bobal |
| Los Balagueses | Valencia | Valencia, Bodegas Vegalfaro |
| Chozas Carrascal | Valencia | San Antonio de Requena |
| Vera de Estenas | Valencia | Utiel, diverse rassen |
| Overige pagos (17-24) | Castilla y León, Castilla-La Mancha | Dehesa Peñalba, Urueña, Abadía Retuerta, La Jaraba, Los Cerrillos, Vallegarcía, Bolandín |
Een Vino de Pago is een specifieke wijngaard met uniek terroir, goedgekeurd door de regionale overheid en het nationale ministerie. Botteling op het domein is verplicht.
5. Rijpingsclassificatie (Crianza-systeem)
| Classificatie | Minimale rijping (rood) | Minimale rijping (wit/rosé) | Opmerking |
|---|---|---|---|
| Joven | Geen minimum | Geen minimum | Jonge wijn, direct na vinificatie gebotteld |
| Crianza | 24 maanden (min. 6 in eiken) | 18 maanden (min. 6 in eiken) | Rioja/Ribera: min. 12 maanden eiken |
| Reserva | 36 maanden (min. 12 in eiken) | 24 maanden (min. 6 in eiken) | Selectie van betere jaargangen |
| Gran Reserva | 60 maanden (min. 18 in eiken) | 48 maanden (min. 6 in eiken) | Alleen uitzonderlijke jaargangen |
| Noble / Añejo / Viejo | 18 / 24 / 36 maanden | Variabel | Specifieke categorieën voor bepaalde DO's |
6. Belangrijkste druivenrassen
| Druivenras | Type (areaal) | Kenmerken |
|---|---|---|
| Tempranillo | Rood (202.000 ha) | Meest aangeplant, basis voor Rioja en Ribera del Duero |
| Airén | Wit (200.000 ha) | Meest aangeplante witte druif ter wereld, La Mancha |
| Garnacha Tinta | Rood (73.000 ha) | Krachtig, kruidig, basis voor veel rosé en rode blends |
| Bobal | Rood (53.000 ha) | Valenciaanse druif, donker, fruitig, in opkomst |
| Monastrell | Rood (47.000 ha) | Murcia/Jumilla, rijp bessenfruit, mediterraan karakter |
| Macabeo / Viura | Wit (43.000 ha) | Basis voor Cava, ook stille wijnen in Rioja |
| Verdejo | Wit (17.000 ha) | Rueda DO, aromatisch, kruiden en citrus |
| Albariño | Wit (6.500 ha) | Galicië/Rías Baixas, fris, steenvruchten, zilte mineraliteit |
| Parellada | Wit (9.000 ha) | Cava-druif, delicaat, lage alcohol, bloemig |
| Xarel·lo | Wit (8.500 ha) | Cava-druif met stevige structuur en citrus |
| Mencía | Rood (7.500 ha) | Bierzo, elegante fruitige wijnen, vergelijkbaar met Cabernet Franc |
| Pedro Ximénez | Wit (9.000 ha) | Zoete sherrywijn, gedroogde druiven, stroperig |
| Palomino | Wit (10.000 ha) | Sherrydruif (Jerez), neutrale basis voor fino en manzanilla |
| Cariñena | Rood (6.500 ha) | Carignan, tanninesterk, donkergekleurd, blendpartner |